KONGO HAVZASI’NDAKİ KAYIP AMAZON SEVİYESİNE YAKLAŞTI
Raporun en dikkati çekici bulgularından biri Kongo Havzası’ndaki hızlı orman kaybı oldu. Bölge, 2025’te 2,4 milyon hektar orman kaybetti. Latin Amerika’daki kayıp ise 2,5 milyon hektar olarak kaydedildi. Böylece tropikal Afrika’daki yıllık ormansızlaşma ilk kez, uzun yıllardır dünyanın başlıca ormansızlaşma merkezi olan tropikal Latin Amerika ile hemen hemen aynı seviyeye ulaştı.
Ancak iki bölge farklı yönlerde ilerliyor. Brezilya’nın Amazon’da ormansızlaşmayla mücadele planını yeniden uygulamaya koyması ve denetimleri artırması gibi önlemlerin de etkisiyle Latin Amerika’daki orman kaybı son beş yılda yüzde 33 azaldı. Rapora göre bu düşüş, 2025’te küresel ormansızlaşmada görülen iyileşmenin de başlıca nedeni oldu.
Kongo Havzası’nda ise tersine, tarım alanlarının genişlemesi, kereste üretimi ve madencilik orman kaybını artırmayı sürdürüyor. Raporda, bölgede bu baskıları azaltabilecek yeterli politika ve denetim mekanizmasının henüz oluşturulamadığı belirtildi.
Tropikal Asya’da da ilerleme sınırlı kaldı. Bölgede 2025’te 1,6 milyon hektar orman yok oldu. Bu rakam geçmiş yıllara göre bir miktar düşüşe işaret etse de rapor, ormansızlaşmaya yol açan temel yapısal sorunların devam ettiği uyarısında bulundu.
EL NİNO KOŞULLARI KAYBI ARTIRABİLİR
Araştırmacılar özellikle orman yangınları konusunda gelecek aylara ilişkin uyarıda bulundu. Avrupa ve Endonezya’da bu yıl yaşanan yangınlara işaret edilen raporda, kasım ayında zirve yapabileceği öngörülen güçlü El Nino koşullarının tropikal bölgelerde yangınların yol açtığı orman tahribatını daha da artırabileceği belirtildi. Benzer bir artış 2015-2016’daki güçlü El Nino döneminde de yaşanmıştı.
BAĞLAYICI DÜZENLEME ÇAĞRISI
Raporda, 2030 hedefine ulaşmak için gönüllü taahhütlerin yeterli olmadığı vurgulandı. Araştırmacılar, ormansızlaşmayı kalıcı biçimde azaltmak için güçlü politikalar, etkin denetim ve bağlayıcı yasal düzenlemeler gerektiğini belirtti.
Raporda ayrıca COP30’da hayata geçirilen Tropical Forest Forever Facility (TFFF), ormanların korunması için uzun vadeli finansman sağlayabilecek araçlardan biri olarak gösterildi. Mekanizma, ormanlarını koruyan ülkelere öngörülebilir finansman sağlanmasını ve yerli halklar ile yerel toplulukların bu kaynaklara doğrudan erişebilmesini amaçlıyor.