NASIL VİRAL OLDU?
Cumhuriyet’te yer alan habere göre paylaşımlardan biri, “Herkeste neden bu iz var, biri açıklayabilir mi?” sorusuyla viral hale gelirken, birçok kişi aynı işareti aile üyelerinde ve arkadaşlarında da gördüğünü belirtti.
Aslında bu izin nedeni oldukça basit: aşılar.
Bu karakteristik yara izi çoğunlukla BCG (Bacille Calmette-Guérin) aşısından, bazı kişilerde ise geçmişte uygulanan çiçek hastalığı aşılarından kaynaklanıyor.
BCG, tüberküloza (TB) karşı kullanılan ve özellikle hastalığın ağır biçimlerine karşı koruma sağlamayı amaçlayan, dünya genelinde yaygın biçimde uygulanan bir aşı.
Aşı genellikle tüberküloza yakalanma riski daha yüksek olan bebek ve çocuklara uygulanıyor. Hastalığın daha yaygın görüldüğü ülkelerde yaşayan veya bu bölgelere uzun süreli seyahat edecek kişilere de uygulanabiliyor.
Dünya Sağlık Örgütü’ne (DSÖ) göre tüberküloz riskinin yüksek olduğu bölgeler arasında Hindistan, Pakistan ve Bangladeş’in yanı sıra Endonezya ve Filipinler gibi Asya ülkeleri bulunuyor. Nijerya ve Demokratik Kongo Cumhuriyeti dahil Sahra Altı Afrika’nın bazı bölgelerinde de risk yüksek.
2024’TE 1,23 MİLYON KİŞİYİ ÖLDÜRDÜ
Bakterilerin neden olduğu tüberküloz en çok akciğerleri etkiliyor. Uzun süre devam eden öksürük hastalığın bilinen belirtilerinden biri olsa da enfeksiyon vücudun diğer bölgelerine de yayılabiliyor.
DSÖ verilerine göre 2024 yılında dünya genelinde yaklaşık 1,23 milyon kişi tüberküloz nedeniyle hayatını kaybetti. Örgüt, tüberkülozu dünyada “tek bir enfeksiyon etkeninin yol açtığı ölümlerin başlıca nedeni” olarak tanımlıyor.
Hastalık antibiyotiklerle tedavi edilebilse de ilaca dirençli tüberküloz türlerinin yayılması giderek daha büyük bir sorun oluşturuyor. DSÖ, ilaca dirençli tüberkülozu bir “halk sağlığı krizi ve sağlık güvenliği tehdidi” olarak değerlendiriyor.
Tüberküloza neden olan bakteriyi alan herkes ağır hastalık geçirmiyor. Ancak özellikle risk grubundaki kişilerde aşılama, hastalığın ciddi sonuçlarının önlenmesinde önemli rol oynuyor.
DSÖ’nün tahminlerine göre 2000 yılından bu yana tüberkülozla mücadele ve tedavi çalışmaları sayesinde dünya genelinde yaklaşık 83 milyon insanın hayatı kurtarıldı. Aynı şekilde, tüberküloz bu yüzyılın başından bu yana dünya genelinde yaklaşık 45 milyon insanın ölümüne yol açtı.
Dolayısıyla milyonlarca insanın kolunda bulunan ve sosyal medyada yeniden gündeme gelen o küçük yuvarlak iz, çoğu durumda çocukluk döneminde yapılan bir aşının yıllar sonra kalan izi.