İŞ DÜNYASINA GİRDİLER
Depremin ardından kadınların yaşamlarını yeniden kurmasına destek olmak amacıyla Füsun Sayek Sağlık ve Eğitim Geliştirme Derneği bünyesinde hayata geçirilen Arsuz Dokuma Atölyesi, 20 Mart 2024’ten bu yana faaliyet gösteriyor. Sivil Toplum için Destek Vakfı ve Turkey Mozaik Foundation iş birliğiyle Yerel Güçlenmeye Fonu kapsamındaki hibe desteğiyle sürdürülen projede kadınlara geleneksel Hatay dokumacılığı, ipekçilik, tasarım, üretim ve pazarlama eğitimleri verildi. Atölyede sekiz geleneksel ahşap tezgahta başlayan eğitimler yaklaşık 1,5 yıl sürdü. Daha önce hiç tezgâha oturmayan kadınlar, tamamen el dokuması üretim yapmayı öğrenirken farklı kadın tasarımcılarla bir araya gelerek ürün geliştirme ve marka oluşturma konusunda da deneyim kazandı.
Projenin yürütücülerinden Aylin Sayek Beyazıt, deprem sonrasında acil ihtiyaçlara yönelik çalışmalar yürüttüklerini ancak kadınlar için daha uzun soluklu bir çalışma yapmak istediğini söyledi. Beyazıt, ‘‘Kadınların evde taşıdığı yükü azaltabilecekleri, bir meslek edinebilecekleri ve kendilerini iyi hissedecekleri bir alan oluşturmak istedim’’ dedi. Dokumanın kolay öğrenilen bir iş olmadığını belirten Beyazıt, “Mart 2024’te 26 kadınla eğitimlere başladık. Hiçbiri daha önce tezgâha oturmamıştı. İlk geldikleri anda tezgâha oturdular ve gerçekten bir daha kalkmadılar” diye konuştu. Amaçlarının yalnızca ürün satmak olmadığını vurgulayan Beyazıt, kadınların sürdürülebilir bir üretim modeli oluşturmasını hedeflediklerini söyledi. Kadınların iş dünyasına hazırlanmasını da sağladıklarını aktaran Beyazıt, ‘‘Tek tek satış yapmak değil, devamının geleceği bir şekilde satış yapmak istiyordum. Nitekim öyle bir yolda ilerliyorlar” dedi.
ARSUZ’DAN ABD’YE SATIŞ
Kadınların ürünlerinin yurtdışına da ulaştığını belirten Aylin Sayek Beyazıt, ‘‘Pazarlama eğitimi de aldılar. Hatta şimdi İngilizce dersi alıyorlar. Çünkü istedikleri yurt dışına satmak. San Francisco’ya satış yaptılar’’ ifadelerini kullandı.
Eğitim alan 26 kadından 13’ünün kooperatif kurduğunu belirten Beyazıt, Arsuz’a özgü bir dokuma geliştirmek istediklerini söyledi. Beyazıt, Hatay’ın deprem öncesinde önemli bir dokuma kültürüne sahip olduğunu anımsatarak, şöyle devam etti:
‘‘Depremde çok sayıda atölye yıkıldı. Bir taraftan bu kültürel mirası devam ettirmek istiyoruz. Arsuz’a has bir dokuma geliştiririz diye bekliyoruz. Umarız yeni dönemde bir marka oluştururuz. Daha çok kadına ulaşmak isteriz.’’
***
HAYATIMDA İLK DEFA PARA KAZANDIM
Atölyede eğitim alan kadınlardan Meryem Yıldır, çalışmanın hayatında yarattığı değişimi anlattı. Yaklaşık 2,5 yıldır atölyede olduğunu söyleyen Yıldır, ‘‘Kadınlarla beraber hem eğitim aldık hem öğrendik hem aile olduk’’ dedi. Şubat 2026’da 13 kadın olarak kooperatif kurduklarını anımsatan Yıldır, ‘‘Dokuduğumuz ürünleri satıyoruz, kendi paramızı kazanıyoruz. İki üç gün önce sattığımız ürünlerin parasını dağıttık, herkesin payını verdik. Yüzlerindeki o ışığı görmeniz gerekirdi” diyerek yaşananları özetledi. Yıldır, bir kadın arkadaşının ilk kez para kazanmanın şaşkınlığını “Ben hayatımda ilk defa para kazandım. Ne yapacağımı şaşırdım” sözleriyle anlattı. Kadınların yıllarca yalnızca evlat, eş ve anne olarak tanımlandığını söyleyen Yıldır, “Ama şu an ‘Bizim bir işimiz var’ deyip gelebiliyorlar. Birileri karşı çıktığı zaman dik durup çok rahat konuşabiliyorlar. Atölye yalnızca bir eğitim alanı değil bizim eğitim yuvamız, iş yerimiz ve evimiz oldu’’ dedi.