“Türkiye’nin dört bir yanında, farklı disiplinlerde üretim yapan, kendine özgü bir anlatım dili geliştirmiş çok sayıda sanatçı bulunuyor. Ancak sanatsal üretimin niteliği ile bu üretimin görünürlük kazanma imkânları her zaman aynı doğrultuda ilerlemiyor. Bir sanatçının yaşadığı şehir, ekonomik koşulları, fiziksel imkânları veya içinde bulunduğu sosyal çevre, çalışmalarını sanatseverlerle buluşturabilmesinde önemli rol oynayabiliyor.”
MERKEZİLEŞME SORUNU
Sanat dünyasındaki merkezileşmenin sonuçlarını değerlendiren Aydın, şöyle konuşuyor: “Türkiye’de sanatın üretildiği yerlerle, sanatın görünür olduğu merkezler arasında önemli bir fark bulunuyor. İstanbul, kültür-sanat alanındaki kurumsal yapısı, sergileme mekânları ve gelişmiş sanat çevresiyle doğal olarak daha fazla fırsatın bir araya geldiği bir şehir. Ancak sanat kurumlarının ve sergileme olanaklarının büyük ölçüde İstanbul’da yoğunlaşması, diğer şehirlerde üretim yapan sanatçıların eserlerini geniş kitlelere ulaştırmasını ve sanat dünyasında görünürlük kazanmasını zorlaştırabiliyor.”
Aydın’a göre sorun, sanatçıların yalnızca İstanbul’a ulaşabilmesiyle sınırlı değil. Sanat dünyasında görünürlük kazanmak için belirli merkezlerle ve çevrelerle ilişki kurma gerekliliğinin de sorgulanması gerekiyor. Sanatçıların üretimlerinin yaşadıkları şehirden ve sahip oldukları bağlantılardan bağımsız değerlendirilmesi gerektiğini savunuyor.
“Bir sanatçının İstanbul dışında yaşıyor olması, onun üretimini açıklayan temel özellik hâline gelmemeli. Eserinin içeriği, sanatsal yaklaşımı ve kendine özgü anlatım dili ön planda olabilmeli.”
İstanbul’u farklı bölgelerden gelen üretimlerin izleyiciyle buluşabileceği ortak bir alan olarak değerlendirdiklerini söyleyen Aydın, serginin sanat dünyasındaki fırsat dağılımını tek başına değiştiremeyeceğini de kabul ediyor. Ancak daha dengeli bir temsil anlayışının başka çalışmalar için yol gösterici olabileceğini belirtiyor.
BİLİNİRLİK DEĞİL, ÜRETİMİN NİTELİĞİ
“Sanatın Haritası” sergisinde farklı disiplinlerden ve kuşaklardan sanatçıların eserleri bir araya getirilecek. Aydın, tek bir tema veya estetik anlayış yerine, sanatçıların kendilerine özgü üretim dillerini koruyabilecekleri bir sergi oluşturmayı hedeflediklerini söylüyor.
Sergiye katılacak sanatçıları ve eserleri İVA Sanat Değerlendirme Kurulu seçiyor. Kurul, eserlerin özgünlüğünü, sanatsal ve teknik niteliklerini, görsel bütünlüğünü, sergilenebilirliğini ve serginin genel yapısıyla uyumunu değerlendiriyor.
Aydın, sanatçıların daha önce katıldıkları sergilerin veya sanat çevrelerindeki bilinirliklerinin seçimlerde tek başına belirleyici olmadığını belirterek şunları söylüyor:
“Bir sanatçının bugüne kadar çok sayıda sergide yer almış olması, üretiminin niteliğini tek başına belirlemediği gibi, henüz yeterince sergileme fırsatı bulamamış olması da çalışmalarının daha az değerli olduğu anlamına gelmiyor. Bu nedenle seçimlerde sanatçının geçmişte elde ettiği görünürlükten çok, ortaya koyduğu üretimin sanatsal niteliğini ön planda tutuyoruz.”
Aydın, coğrafi, ekonomik, fiziksel veya sosyal koşullar nedeniyle yeterince görünürlük kazanamamış sanatçıların da değerlendirme sürecinde yer bulabilmesini önemsediklerini ifade ediyor. Seçimlerde farklı disiplinlerin ve sanatsal yaklaşımların dengeli biçimde temsil edilmesinin de gözetildiğini aktarıyor.
SANATÇILAR ARASINDA YENİ İŞ BİRLİKLERİ
Aydın, serginin farklı şehirlerden sanatçılar arasında deneyim paylaşımını ve yeni iş birliklerini desteklemesini hedeflediklerini söylüyor.
“Farklı disiplinlerden sanatçıların bir araya gelmesi, zaman zaman beklenmedik ortaklıkların ve yeni üretim fikirlerinin ortaya çıkmasına zemin hazırlayabiliyor. Bu etkileşimlerin sergi sonrasında da devam edebilecek iletişimlere ve iş birliklerine dönüşme ihtimali, projenin değerli bulduğumuz yönlerinden biri.”
İVA Sanat’ın çevrimiçi platformunun da sanatçıların eserlerini farklı kitlelere ulaştırmasına olanak sağladığını belirten Aydın, fiziksel sergilerle dijital ortamın birbirini tamamladığını ifade ediyor.
Gelecek dönemde bağımsız sanat oluşumları, kültür-sanat kurumları ve farklı alanlarda çalışan ekiplerle yeni projeler geliştirmeyi planladıklarını aktaran Aydın, hedeflerinin tek tek etkinliklerle sınırlı olmadığını vurguluyor:
“Uzun vadede amacımız, tek tek etkinliklerin ötesinde, sanatçıların üretimlerini destekleyen ve farklı çevreler arasında kalıcı ilişkiler kurulmasına katkıda bulunan bir çalışma alanı oluşturmak.”
“Sanatın Haritası” sergisine katılmak isteyen sanatçılar, ivasanat.com/sanatin-haritasi adresinden başvurabiliyor. Başvuru sırasında eser görselleri, künye ve teknik bilgiler isteniyor.